اگر بخواهیم به ریشههای مدلهای حمایتی از استارتاپها نگاهی بیندازیم، باید به دوران قبل از شکلگیری شتابدهندههای مدرن به عنوان نهادهای امروزی، سفر کنیم. در این مسیر، شاهد حضور بازیگران مختلفی هستیم که هر کدام در تکامل این اکوسیستم نقشی ایفا کردهاند:
۱. سرمایهگذاران فرشته (Angel Investors):
در قرن ۱۹ میلادی افراد ثروتمند که به دنبال سرمایهگذاری در ایدههای نو و خلاقانه بودند، با ارایه منابع مالی و تجربیات خود به مخترعان و کارآفرینان، به آنها در پیشبرد ایدههایشان کمک میکردند. سرمایهگذاران فرشته به عنوان اولین حامیان استارتاپها، نقش مهمی در ترویج فرهنگ کارآفرینی و نوآوری داشتند.
۲. انکوباتورها (Incubators):
اواخر دهه ۱۹۵۰ میلادی، اولین انکوباتورها در دانشگاهها و موسسات تحقیقاتی تاسیس شدند تا از ایدههای نو و فناورانه در مراحل اولیه توسعه حمایت کنند. انکوباتورها با ارایه فضای کار، منابع مالی، مشاوره و آموزش، به استارتاپها در غلبه بر چالشهای اولیه و گذار از مرحله ایده به محصول یا خدمات قابل ارایه کمک میکنند.
۳. مراکز رشد (Growth Centers):
اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، مراکز رشد در ادامه مسیر انکوباتورها و با هدف حمایت از استارتاپهای در حال رشد شکل گرفتند. مراکز رشد با ارایه خدمات مانند فضای کار، مشاوره، آموزش، سرمایهگذاری و… به استارتاپها در مسیر رشد و توسعه پایدار یاری میرسانند.
۴. شتابدهندههای مدرن (Modern Accelerators):
اواخر دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، با ظهور اینترنت و گسترش تجارت الکترونیک، شاهد افزایش چشمگیری در تعداد استارتاپها بودیم. در همین راستا، اولین شتابدهندههای مدرن در ایالات متحده آمریکا و به طور خاص در سیلیکونولی شکل گرفتند. شتابدهندهها با ارایه برنامههای حمایتی فشرده که شامل سرمایهگذاری، آموزش، مشاوره و… میشد، به استارتاپها در غلبه بر چالشها و افزایش شانس موفقیتشان کمک میکردند.
۵. باشگاه فرشته (Angel Club):
در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، باشگاههای فرشته به عنوان شبکهای از سرمایهگذاران فرشته شکل گرفتند تا با تجمیع منابع و تخصص، به طور مشترک در استارتاپها سرمایهگذاری کنند. باشگاههای فرشته علاوه بر پول، میتوانند تجربیات و تخصص خود را نیز در اختیار استارتاپها قرار دهند و به آنها در برقراری ارتباط با سایر سرمایهگذاران و ذینفعان کلیدی اکوسیستم استارتاپی کمک کنند.
۶. صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر (Venture Capital Fund):
اواسط دهه ۱۹۴۰ میلادی، صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر با هدف سرمایهگذاری در استارتاپهای با پتانسیل رشد بالا تاسیس شدند. این صندوقها معمولاً در مراحل بعدی توسعه یک استارتاپ سرمایهگذاری میکنند و به دنبال بازدهی بالایی از سرمایهگذاری خود هستند.
۷. شتابدهندههای تخصصی (Vertical Accelerators):
در اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی، با افزایش تنوع و پیچیدگی استارتاپها، شاهد ظهور شتابدهندههای تخصصی در حوزههای خاص مانند فناوری اطلاعات، سلامت، کشاورزی و … بودیم. این شتابدهندهها به دلیل تمرکز تخصصی خود، میتوانند خدمات و حمایتی متناسب با آن صنعت و حوزهی خاص فراهم کنند.
